AYA Corset · Нурууны эрүүл мэнд · Уншихад ~7 мин

Утас харахад нуруунд юу тохиолддог вэ? «Текст хүзүү» хам шинж

Өдөрт дунджаар 3–4 цаг гар утас руугаа доош харж суудаг бол таны хүзүү, нуруу чимээгүйхэн хэдэн кг илүү ачаалал даадаг. «Текст хүзүү» хэмээх энэ хам шинж яагаад үүсдэг, түүнээс хэрхэн сэргийлэх вэ?

Хүний толгой дунджаар 5–6 кг жинтэй. Толгой нуруутайгаа шулуун байрлалд байвал энэ жин нурууны нугалам, хүзүүний булчинд жигд тархдаг. Гэвч гар утас руугаа доош харах бүрд толгой урагшаа налж, хүзүүний булчинд ирэх ачаалал огцом нэмэгддэг. Тиймээс утас харах зуршил орчин үеийн нуруу, хүзүүний өвдөлтийн нэг гол шалтгаан болжээ.

«Текст хүзүү» гэж юу вэ?

«Текст хүзүү» (text neck) гэдэг нь гар утас, таблет удаан хугацаагаар доош харснаас үүсэх хүзүү, мөрний булчингийн хэт ачаалал, өвдөлтийг нэрлэдэг орчин үеийн нэр томьёо юм. Толгойгоо урагш налуулах өнцөг ихсэх тусам хүзүүний нугаламд ирэх дам ачаалал эрс нэмэгддэг:

• Толгой шулуун байрлалд — ойролцоогоор 5 кг
• 15° налуулбал — ойролцоогоор 12 кг
• 30° налуулбал — ойролцоогоор 18 кг
• 60° налуулбал (утсаа өвөр дээрээ барих энгийн байрлал) — ойролцоогоор 27 кг

Өөрөөр хэлбэл, өвөр дээрээ утсаа барьж мессеж бичих бүрд таны хүзүү нэг шуудай гурил үүрсэнтэй дүйцэхүйц ачаалал даадаг гэсэн үг.

Утас удаан харахад нуруу, хүзүүнд юу тохиолддог вэ?

1 Урагш налсан толгойн байрлал бэхжинэ

Толгой байнга урагш налснаар хүзүүний ард талын булчин сунаж, урд талынх агшиж хатуурна. Энэ хэвшмэл байрлал удаан үргэлжилбэл «форвард хэд» буюу урагш налсан толгойн байрлал тогтож, зогсоход ч хүзүү урагш цухуйсан хэлбэртэй болдог.

2 Мөр, дээд нурууны булчин чангарна

Хүзүүг тэлж барихын тулд трапец, мөрний булчин байнга хүчдэлд ордог. Үүнээс мөр хатуурах, толгой өвдөх, зүү шивсэн мэт мэдрэмж гарах нь элбэг. Ажлын өдрийн эцэст мөр, дээд нуруу «чулуу мэт» хатуурах шалтгаан ихэвчлэн энэ.

3 Нурууны доод хэсэгт нөлөөлнө

Утсаа харахдаа бид зөвхөн хүзүүгээ бус, бүх нурууны хэлбэрийг гажуудуулдаг — мөр урагшилж, нуруу бөгтийж, аарцаг ар тийш эргэдэг. Ийм бөгтийсөн байрлалд удаан суух нь нурууны доод хэсгийн (бэлхүүсний) өвдөлт, ядаргааны шалтгаан болно. Нуруугаа зөв байрлалд байлгах ерөнхий зарчмыг бид «Нуруугаа хэрхэн хамгаалах вэ?» нийтлэлдээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан.

Текст хүзүүнээс сэргийлэх 4 практик арга

1 Утсаа нүдний түвшинд өргө

Толгойгоо доош гудайлгахын оронд утсаа өргөж, нүдний түвшинд ойртуул. Эхэндээ гар ядрах мэт санагдавч энэ нь хүзүүний 27 кг ачааллыг эрс бууруулна.

2 «20 минут тутам завсарла» дүрэм

20 минут тутам утаснаасаа хараагаа салгаж, хүзүүгээ аажуухан ар, хоёр тал руу нугалж сунга. Богино завсарлага булчингийн байнгын хүчдлийг тасалж, цусны эргэлтийг сэргээнэ.

3 Мөр, дээд нурууны булчинг бэхжүүл

Мөр ар тийш татах, сэлүүрдэх хөдөлгөөн зэрэг дасгал урд талын агшилтыг тэнцвэржүүлж, зөв байрлалыг барихад тусална. Энгийн бөгөөд үр дүнтэй дасгалуудыг «Нурууны ачааллыг бууруулах чухал дасгалууд» нийтлэлээс үзээрэй.

4 Зөв байрлалыг сануулж, дэмжинэ

Урт хугацаанд бөгтийх зуршилтай хүнд нурууг зөв байрлалд «сануулах» дэмжлэг хэрэгтэй болдог. Нурууны дэмжлэг бүс нь мөрийг ар тийш, нурууг шулуун байлгахад зөөлөн тусалж, зөв байрлалыг булчинд дадлагажуулахад хэрэглэгддэг. Хэт удаан, чанга зүүхээс сэргийлж нурууны бүс хэрэглэхэд гаргадаг алдаа-г мөн уншаарай.

Байнга асуудаг асуултууд

Утас харах нь үнэхээр нурууг муруйлгадаг уу?

Утас өөрөө нурууг муруйлгадаггүй, харин доош бөгтийсөн байрлалд удаан хугацаагаар байх нь булчин, шөрмөсийг тэр хэлбэрт дасгадаг. Байрлалаа засаж, завсарлага авбал энэ эрсдэл эрс буурна.

Хүүхдэд текст хүзүү илүү аюултай юу?

Тийм. Өсвөр насныхны яс, булчин төлөвшиж байгаа тул буруу байрлал хурдан тогтдог. Хүүхдийн дэлгэц харах цагийг хязгаарлаж, утсаа өргөж харах зуршил заах нь чухал.

Хүзүү өвдөхөө больж байвал айх зүйлгүй юу?

Өвдөлт намдсан ч буруу байрлал үргэлжилбэл булчингийн тэнцвэргүйдэл нуугдмал хэвээр байдаг. Байрлалаа тогтмол засах нь өвдөлт эргэж давтагдахаас сэргийлнэ. Хэрэв хүзүү, гарын мэдээ алдрал, тайлагдашгүй өвдөлт үргэлжилбэл эмчид хандаарай.

Эх сурвалж: Hansraj K. (2014), Surgical Technology International — «Assessment of stresses in the cervical spine», Mayo Clinic — Neck pain, WHO — Musculoskeletal health.