Нурууны булчин зангирах: Шалтгаан, шинж тэмдэг, эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэх арга
Нурууны булчин зангирах гэж юу вэ?
Нурууны булчин зангирах гэдэг нь нуруу орчмын булчингууд гэнэт агшиж, хүчтэй чангарах байдлыг хэлдэг. Энэ үед булчин сулрахгүй хэсэг хугацаанд чангарсан хэвээр байдаг тул өвдөлт үүсдэг.
Булчин зангирах нь ихэвчлэн хамгаалах механизм байдаг. Өөрөөр хэлбэл нуруунд ачаалал, гэмтэл, эсвэл үрэвсэл үүсэх үед бие организм тухайн хэсгийг хамгаалах зорилгоор булчинг чангаруулдаг.
Нурууны булчин зангирах гол шалтгаанууд
1. Булчингийн хэт ачаалал
Нурууны булчин зангирах хамгийн түгээмэл шалтгаан бол булчингийн хэт ачаалал юм. Үүнд:
- Хүнд зүйл буруу өргөх
- Удаан хугацаанд нэг байрлалд суух
- Гэнэтийн хүчтэй хөдөлгөөн хийх
- Хэт их дасгал хөдөлгөөн хийх
Эдгээр нь булчинг ядрааж, улмаар зангирах нөхцөлийг бүрдүүлдэг.
2. Буруу суулт ба ажлын байрны буруу байрлал
Компьютерийн ард олон цаг суух үед:
- Бөгтийж суух
- Толгой урагш гилжийх
- Нуруу муруйх
зэрэг нь нурууны булчинд байнгын ачаалал өгдөг. Энэ нь булчин чангарах, зангирах шалтгаан болдог.
3. Нурууны дискний асуудал
Нурууны диск дарагдах, гулсах, эсвэл үрэвсэх үед булчин зангирах магадлал нэмэгддэг. Учир нь нурууны булчин тухайн хэсгийг хамгаалахын тулд автоматаар чангардаг.
4. Стресс болон сэтгэлзүйн хүчин зүйл
Стресс ихтэй үед хүний булчин өөрийн мэдэлгүй чангардаг. Ялангуяа:
- мөр
- хүзүү
- нуруу
орчмын булчингууд ихэвчлэн зангирдаг.
5. Ус болон эрдэс бодисын дутагдал
Кали, магни, кальци зэрэг эрдэс бодис дутагдах нь булчингийн агшилтыг алдагдуулж зангирах шалтгаан болдог.
6. Нурууны гэмтэл
Авто осол, уналт, спортын гэмтэл зэрэг нь:
- булчин суналт
- холбоос гэмтэх
- нурууны жижиг гэмтэл
үүсгэж булчин зангирахад хүргэдэг.
Нурууны булчин зангирах үед илрэх шинж тэмдэг
Нурууны булчин зангирах үед дараах шинжүүд илэрдэг:
- Нуруунд гэнэт хүчтэй өвдөлт мэдрэгдэх
- Хөдөлгөөн хийхэд хэцүү болох
- Булчин хэт чангарч баригдах
- Нуруу бөхийх, эргэхэд өвдөх
- Заримдаа хөл рүү өвдөлт дамжих
Зарим хүмүүсийн хувьд өвдөлт хэдхэн минут үргэлжилдэг бол заримдаа хэдэн өдөр үргэлжилж болно.
Нурууны булчин зангирах эмчилгээ
1. Амралт
Булчин зангирах үед хамгийн түрүүнд хийх зүйл бол тухайн хэсгийг амраах юм. Гэхдээ:
- хэт удаан хэвтэх
- хөдөлгөөнгүй байх
нь булчинг улам сулруулж болзошгүй тул 1–2 өдрийн дараа зөөлөн хөдөлгөөн хийх хэрэгтэй.
2. Халуун болон хүйтэн жин
Булчин зангирах үед:
Эхний 24 цагт
- хүйтэн жин тавих нь үрэвслийг бууруулна.
Дараагийн өдрүүдэд
- халуун жин булчинг сулруулдаг.
3. Зөөлөн сунгалтын дасгал
Нурууны булчин сулруулах сунгалтын дасгалууд:
- өвдөг цээж рүү татах
- муур-нохой сунгалт
- нурууны зөөлөн эргэлт
зэрэг дасгалууд булчинг аажмаар сулруулдаг.
4. Иллэг массаж
Мэргэжлийн массаж нь:
- булчинг сулруулах
- цусны эргэлтийг сайжруулах
- өвдөлтийг багасгах
давуу талтай.
5. Эмийн эмчилгээ
Зарим тохиолдолд эмч дараах эмүүдийг хэрэглэж болно:
- өвдөлт намдаах эм
- булчин суллах эм
- үрэвслийн эсрэг эм
Гэхдээ эдгээрийг зөвхөн эмчийн заавраар хэрэглэх хэрэгтэй.
6. Физик эмчилгээ
Физик эмчилгээ нь:
- цахилгаан эмчилгээ
- хэт авиан эмчилгээ
- эмчилгээний дасгал
зэрэг аргуудыг ашиглан булчинг сэргээдэг.
Нурууны булчин зангирахаас урьдчилан сэргийлэх арга
1. Зөв суулт хэвшүүлэх
Компьютерийн ард ажиллахдаа:
- нуруугаа тэгш байлгах
- дэлгэц нүдний түвшинд байх
- 30–40 минут тутамд босож хөдөлгөөн хийх зэрэг нь нурууны ачааллыг бууруулдаг.
2. Дасгал хөдөлгөөн тогтмол хийх
Нурууны булчин бэхжүүлэх дасгалууд:
- планк
- йог
- усанд сэлэх
- сунгалтын дасгал
зэрэг нь нурууны эрүүл мэндэд маш тустай.
3. Хүнд зүйл зөв өргөх
Хүнд зүйл өргөхдөө:
- өвдгөөрөө сууж
- нуруугаа шулуун байлгаж
- биеийн ойролцоо барьж өргөх
хэрэгтэй.
4. Ус сайн уух
Булчин зангирахаас сэргийлэхийн тулд өдөрт хангалттай хэмжээний ус уух нь чухал.
5. Эрүүл хооллолт
Булчингийн хэвийн үйл ажиллагаанд дараах эрдэс бодисууд чухал:
- магни
- кальци
- кали
Эдгээрийг агуулсан хүнс:
- самар
- ногоон навчит ногоо
- банана
- сүү, сүүн бүтээгдэхүүн
хэрэглэх нь тустай.
Хэзээ эмчид хандах хэрэгтэй вэ?
Дараах тохиолдолд заавал эмчид үзүүлэх хэрэгтэй:
- өвдөлт 1 долоо хоногоос удаан үргэлжилбэл
- хөл бадайрах
- хөл рүү өвдөлт дамжих
- алхахад хүндрэлтэй болох
- осол гэмтлийн дараа өвдөлт эхэлсэн бол
Эдгээр нь нурууны илүү ноцтой асуудлын шинж байж болно.
Дүгнэлт
Нурууны булчин зангирах нь ихэнхдээ булчингийн хэт ачаалал, буруу суулт, стресс, эрдэс бодисын дутагдал зэрэг шалтгаантай байдаг. Ихэнх тохиолдолд амралт, халуун жин, сунгалтын дасгал, массаж зэрэг энгийн аргуудаар намддаг.
Гэсэн хэдий ч өвдөлт удаан үргэлжилж, мэдрэлийн шинж тэмдэг илэрвэл заавал эмчид хандаж нарийн оношлуулах хэрэгтэй. Нурууны эрүүл мэндийг хамгаалах хамгийн сайн арга бол зөв суулт, тогтмол дасгал хөдөлгөөн, эрүүл амьдралын хэв маяг юм.
